Das Fragmentum Spirense
(Codex von Speyer)

Bei Renovierungsarbeiten an der Sankt-Afra-Kapelle des Speyrer Doms wurden 1970 zahlreiche Reliquien zutage gefördert, die 1859 in Altarnähe eingemauert worden waren; u. a. ein Rundholz, das mit einer Handschrift umwickelt war, die ihrerseits durch eine Pergamenthülle geschützt wurde. Das Manuskript wurde zur Examination nach München geschickt, wo es alsbald als Schlußblatt des Codex Argenteus identifiziert werden konnte. Es handelt sich hierbei um das Ende des Markusevangeliums:
Markus 16

                 Der folgende Text ist entnommen aus der Concordance of Biblical Gothic von Magnús Snædal. Legende ibidem.
Blatt 188 recto
12 Afaruh þan þata twaim ize ataugiþs warþ in anþaramma farwa, gaggandam du wehsa:
13 jah jainai galeiþandans gataihun þaim anþaraim; niþ þaim galaubidedun.
14 bi spedistin þan anakumbjandam þaim ainlibim ataugida, jah idweitida ungalaubein ize jah harduhairtein,
unte þaim gasaihvandam ina urrisanana, ni galaubidedun.
15 jah qaþ du im: gaggandans in þo manaseþ alakjo, merjaiþ þo aiwaggeljon allai þizai gaskaftai.
16 jah sa galaubjands ufdaupiþs ganisiþ; iþ saei ni galaubeiþ, afdomjada.
17 aþþan taikns þaim galaubjandam þata afargaggiþ: in namin meinamma unhulþons uswairpand, razdom rodjand niujaim,
18 waurmans nimand, jah jabai ingibe hva drigkaina, ni þauh im agljai;
Blatt 188 verso                                                                                  ana unhailans handuns uslagjand, jah waila wairþiþ im.
19 þanuh þan frauja Iesus afar þatei rodida du im, usnumans warþ in himin jah gasat af taihswon gudis.
20 iþ jainai usgaggandans meridedun and allata miþ fraujin gawaurstwin jah þata waurd tulgjandin þairh þos afargaggandeins taiknins. amen.
Aiwaggeljo þairh Marku ustauh. wulþus þus weiha guþ. amen.
 

Complete Bibliography  in chronological Order
(with the amber numbers referring to the Bibliographia Gotica)

1971  Haffner, Franz: Fragment der Ulfilas-Bibel in Speyer. Pfälzer Heimat 22: 1-5. 257.2
1971  Haffner, Franz: Fragment der Ulfilas-Bibel gefunden.
         Allgemeiner Anzeiger für Buchbindereien 84: 550-552. 257.2a
1971  Haffner, Franz: Herkunft des Fragmentes der Ulfilas-Bibel in Speyer. Pfälzer Heimat 22: 110-118. 257.3
1971  Scardigli, Piergiuseppe: Unum redivivum folium. Studi Germanici (nuova serie) 9: 5-19. 257.4
1971  Stutz, Elfriede: Ein gotisches Evangelienfragment in Speyer. KZ 85: 85-95. 257.5
1972  Szemerényi, Oswald: A new leaf of the Gothic Bible. Lg 48: 1-10. 257.6
1972  Garbe, Burckhard: Das Speyerer Codex-Argenteus Blatt. IF 77: 118-119. 257.7
1972  Garbe, Burckhard: Die Verso-Seite des Speyerer Codex Argenteus-Blattes. ZDA 101: 225-226. 257.8
1972  de Tollenære, Felicien J. M. L.: razdom rodjand niujaim. TNTL 88: 1-10. 257.9
1972  de Bont, Antonius P.: Prognose contra prognose. TNTL 88: 154-158. 257.10
1972  de Tollenære, Felicien J. M. L.: Naschrift bij een prognose. TNTL 88: 158. 257.11
1973  Stutz, Elfriede: Fragmentum Spirense - Verso. KZ 87: 1-15. 257.12
1973  van Bree, Cornelis: razdai ni rodida niujai. LT 301: 481-488.
         [on the position of  Gothic in comparative grammar]. 257.13
1973  Ebbinghaus, Ernst A.: Gotica VII, GL 13/2 : 96-98. 257.14
         [Speyer fragment written by one of the two scribes of  Codex Argenteus].
1973  Hamp, Eric P.: Solutions and problems from Speyer. IF 78: 141-143 [on ainlibim and  farwa]. 257.15
1973  Paardekooper, Petrus C. J. M.: razdom rodjand niujaim. LT 295: 89-91. 257.16
1973  Pollak, Hans: Weiterer Kommentar zum Fragmentum Spirense. ZDP 92: 61-65. 257.17 [continuing 292.9]
1974  Pollak, Hans: Nochmals zum Fragmentum Spirense. ZDP 93: 125-128. 257.18
1975  de Tollenære, Felicien J. M. L.: wulþus þus weiha. guþ. amen.
         (in: M. J. M. de Haan, & al. [eds.]: Nederlands Archief voor Kerkgeschiedenis 56
         [Fs C. C. de Bruin] Leiden: Brill, pp. 114-128). 257.19
1975  Uhl, Bodo & Schömann, Hans Otto: Das Speyerer Fragment der Ulfilas-Bibel und seine Konservierung.
         Archivalische Zeitschrift 71: 1-11 [with 4 photographs: 2 b/w, 2 colour]. 257.20
1976  Scardigli, Piergiuseppe: Un esperimento filologico
        (in: Scritti in onore di Giuliano Bonfante, vol. 2, Brescia [Paideia], pp. 957-971). 257.21
1980  Ebbinghaus, Ernst A.: Gotica XVII. GL 20/3 : 209-211. 257.22
         [several remarks on the proper reading of the Speyer fragment].
1980  Zatočil, Leopold: Fragmentum Goticum Spirense. BBGN 2: 9-27. 257.23
         [text of the Speyer fragment with some linguistic analysis: German text with a Czech summary].
1987  Hermodsson, Lars: Zur Geschichte des Speyrer Blattes der Silberbibel. SN 59/2 : 231-239. 257.24
2000  Scardigli, Piergiuseppe: Das Speyrer Blatt
         In: Wilhelm Streitberg: Die gotische Bibel, Band I, 7. Auflage, Heidelberg (Winter) 2000.
         2. Nachtrag: Neuentdeckte gotische Sprachreste = pp. 500-522, hier 501-507.

Dom zu Speyer mit Afra-Kapelle

© Text Christian T. Petersen A.D.2000